در
بازدید : 230455      تاریخ درج : 1389/7/21
Skip Navigation Links.
 

 

مردم دیندار و شریعتمدار خمین [1] یوسف خان كمره ای[2] را از سوی خود نیابت دادند كه به نجف رفته عالمی عامل و مجتهدی روشن بین را با خود به خمین آورد تا امور شریعت و اداره معیشت آنان را به عهده گیرد . یوسف خان كه خود از عالمان آن دیار بود، در نجف اشرف از میان عالمان آن شهر علوی، علامه سید احمد موسوی[3] مشهور به "هندی" را یافت كه نشان سیادت و شرافت در جبین او پیدا بود . او به "هندی" شهرت یافته بود از آن رو كه سالها پیش از این نیای بزرگوارش به انگیزه تبلیغ دین و آیین از نیشابور به كشمیر هجرت كرده بود . پدر سید احمد در همان جا (كشمیر) شاهد شهادت را در آغوش گرفت و از آن پس به رسم و سپاس مردم هند به "دینعلی شاه" لقب گرفت . آن شهید بزرگوار (پدر سید احمد) از نوادگانمیرحامد حسین، صاحب عبقات الانوار [4] است .

 

سید احمد موسوی (هندی) پس از شهادت پدر، كشمیر [5]را به قصد نجف[6] ترك گفت و به مقام بلند اجتهاد و فقاهت در همین شهر مقدس دست یافت . او كه علم را به انگیزه خدمت به دین آموخته بود، در برابر دعوت یوسف خان كمره ای، از خود مقاومتی نشان نداد و چونان اجداد بزرگوارش، نجف را به قصد تبلیغ دین پشت سر نهاد و روی به دیار خمینی ها كرد . در خمین با سكینه، خواهر یوسف خان عقد همسری بست و بعد از سه دختر، خداوند به او فرزندی داد كه نامش را مصطفی نهاد .

 

سید مصطفی، مقدمات را در خمین نزد میرزا احمد خوانساری[7] آموخت . میرزا احمد از نوادگان مرحوم حیدربن محمد خوانساری[8] مولف زبدة التصانیف[9] است . علاقه و ارتباط نزدیك استاد و شاگرد، آنان را خویشاوند نیز كرد و سید مصطفی دختر میرزا احمد را كه پیش از ازدواج "حاجیه خانم" نام داشت و پس از آن، در خانه سید مصطفی هاجر صدا زده می شد . به همسری برگزید . مرحوم سید مصطفی موسوی كه در خمین او را آقای موسوی و یا آسید مصطفی و یا آسید هندی خطاب می كردند، اندكی پس از ازدواجش با هاجر، راهی اصفهان شد تا تحصیلات خود را در آنجا ادامه دهد . پس از مدتی، همراه همسر و نخستین فرزندش (مولود آغا) به نجف و سامرا [10] {تصویر} هجرت كرد و بیش از پنج سال از محضر بزرگانی، همچون مرحوم میرزای شیرازی [11]} تصویر{ در سامرا سود برد و به درجه اجتهـاد نایل آمـد. بازگشتش را به خمین كه به دعوت مردم آن شهر بوده است، سال 1312 هجری قمری برابر با 1274 ه.ش در خاطره ها ثبت كرده اند .[12]

چهره ای كه از سید مصطفی در خاطره های مربوط به آن زمانها، ترسیم می شود، سیمای عالمی غیرتمند و مردمی است كه شهامت و شجاعت او، بارها كام خان های خمین و اطراف آن را تلخ كرده بود. مقاومت در برابر زورگویان حكومتی كه همگی حامیان خانهای آن روز بودند، و حمایتهای جوانمردانه سید مصطفی از مظلومان شهری و روستایی، او را ملجاء و هادى مردم كرده بود.

 



[1] - خمین: شهری است در جنوب شرقی استان مركزی ایران (اراك) كه بیش از 1500 سال پیشینه دارد . به این شهر و روستاهای اطرافش،

كمره نیز می گفتند . از این رو امام خمینی در پای بعضی از اعلامیه های خود "خمینی كمره ای" امضا می كردند .

 

[2] - مطلبی در باره ایشان یافت نشد .

[3] - مطلبی در مورد ایشان یافت نشد.

[4] - این اثر بزرگترین و ارجمندترین كتاب اوست و از شاهكارهای علمی و اعتقادی شیعه بشمار می رود. مولف بزرگوار این كتاب عظیم و شگفت انگیز را در مناقب ائمه اطهار علیهم السلام و در جواب كتاب ضد شیعی ((تحفه اثنا عشریه )) نوشته است .

كتاب خصومت برانگیز ((تحفه اثنی عشریه )) (هدیه ای برای شیعیان دوازده امامی را مولوی عبدالعزیز دهلوی (م 1239 ق .) معروف به ((سراج الهند)) (چراغ هند) نوشته بود. اما چه تحفه ای و چه هدیه ای ؟! او كه از عالمان برجسته و فاضل شبه قاره هند و از اهل سنت بود، بدون توجه به آیات وحدت بخش قرآن و سفارشهای پیامبر صلی الله علیه و آله در این كتابش ، عقاید و آراء شیعه را بطور عموم و فرقه اثنا عشریه را بالخصوص در اصول و فروع و اخلاق و آداب و تمامی معتقدات و اعمالشان به عباراتی خارج از نزاكت و كلماتی بیرون از آداب و سنن مناظره و به كتب نوآموزان - كه به خطابه نزدیكتر است تا به برهان یا دست كم نقل صحیح مطالب - مورد حمله و اعتراض قرار داده ... كتاب را مملو از افتراآت و تهمتهای شنیعه ساخته است ... و باعث تشتت جبهه اسلامی هند شد. این كتاب در دل برادران مسلمانان نسبت به یكدیگر كینه و نفرت پدید آورد و صفای مسجد و محراب ، شكوه رمضان و عاشورا را كدر ساخت .

عبقات الانوار، دارای دو منهج و هر منهج نیز مشتمل بر مجلداتی چند است .

منهج اول درباره اثبات دلالت آیاتی چند از قرآن مجید بر امامت است ، از جمله آیه :

((انما ولیكم الله و رسوله و الذین آمنوا الذین یقیمون الصلوه و یوتون الزكاه و هم راكعون )) مائده /55.

و آیه :

((الیوم اكملت لكم دینكم ....)) مائده /3.

و آیات فراوان دیگری كه بر امامت شرعی و الهی ائمه اهل بیت عصمت و طهارت (امام علی و فرزندان معصومش علیهم السلام ) دلالت می كند. همه را مورد بحث عالمانه و محققانه و گسترده قرار داده است . گفته اند این مجلد هنوز به چاپ نرسیده است و در كتابخانه عظیم مولف دانشمندش ، در شهر لكهنو نگهداری می شود.

منهج دوم كتاب ، درباره احادیث دوازده گانه ای است كه مولوی عبدالعزیز دهلوی در كتاب تحفه اثنا عشریه ، مغرضانه اصل یا تواتر آنها را انكار و اشكالاتی بر این احادیث شیعی وارد كرده بود. این منهج از كتاب شگفت آور و عظیم عبقات الانوار، 30 جلد است كه حدود دوازده جلد آن در هندوستان و ایران به چاپ رسیده است . هر یك از احادیث دوازده گانه ، خود یك مجلد و برخی از این مجلدات هم در چندین جلد به سبك قدیم و ینگی چاپ شده است بدین شرح :

مجلد اول از منهج دوم ، در مورد حدیث غدیر.

مجلد دوم ، در موضوع حدیث منزلت .

مجلد سوم ، درباره حدیث ولایت .

مجلد چهارم ، درباره حدیث طیر.

مجلد پنجم ، به شرح و بیان حدیث ((انا مدینه العلم و علی بابها...)).

مجلد ششم ، درباره حدیث حدیث تشبیه .

مجلد هفتم ، درباره حدیث ((من ناصب علیا لخلافه فهو كافر)).

مجلد هشتم ، در بیان حدیث نور ((كنت انا و علی نورا...)).

مجلد نهم ، درباره حدیث ((رایت )).

مجلد دهم ، در موضوع حدیث ((انك تقاتل علی تاءویل القرآن ...)).

مجلد یازدهم ، در مورد حدیث ((الحق مع علی ...)).

مجلد دوازدهم ، درباره حدیث ثقلین .

[5] -  به كشمیر مراجعه شود.

 

[6] - نجف در ۱۶۰ كیلومتری جنوب بغداد در مختصات °۳۱٫۹۹ شمالی و °۴۴٫۳۳ غربی قرار گرفته و زاویه انحراف قبله آن ۲۱ درجه و ۵۲ دقیقه و ۵۶ ثانیه است. .این شهر به ترتیب ۷۵ و ۵۵ كیلومتر با شهرهای مهم كربلا و حله فاصله دارد، و در جنوب آن‌ها قرار گرفته است. مساحت كل شهر ۷۵۰۰ هكتار است كه از این میزان حدود ۵۰۰۰ هكتار بافت شهری است. در ۸۰ سال اخیر از جانب شمالی، جنوبی و شرقی قلب تاریخی شهر توسعه یافته است.جمعیت آن در سال ۲۰۰۳ میلادی، ۵۸۵٬۶۰۰ نفر برآورد شده است. این شهر مركز استان نجف است و از مقدس‌ترین شهرهای شیعیان و مركز قدرت سیاسی شیعیان در عراق بشمار می‌رود. شهر نجف از لحاظ جغرافیایی در نزدیكی شهر كوفه قرار گرفته است. نزدیكی شهر نجف و كوفه به نحوی است كه نمی‌توان این دو شهر را از همدیگر مجزا دانست.

[7] - مطلبی در مورد ایشان یافت نشد.

[8] - مطلبی در این مورد یافت نشد.

[9] - مرحوم آغا بزرگ طهرانی  در  كتاب الذریعه الی تصانیف الشیعه (ج‏12، ص: 23) در معرفی كتاب زبده التصانیف چنین آورده است :كتاب زبده التصانیف كتابی است به فارسی در اصول عقاید ، فروع ، سنن ، تاریخ و قصص.. .

متن الذریعة: (فارسی فی العقائد و الفروع كتابا و سنة و القصص و التواریخ للمولى حیدر بن محمد الخوانساری أستاذ المحقق الآقا حسین الخوانساری كتبه باسم الشاه عباس الثانی الصفوی المتوفى 1078 و ینقل عنه السید المعاصر فی أخبار الأول و هو مطبوع بطهران على الحجر فی 1278 و نسخه خطیة عند السید محمد باقر الگلپایگانی نزیل طهران أخیرا مرتبة على مقدمه فی معرفة الله و سائر العقائد و اثنی عشر بابا كل باب فیه اثنا عشر فصلا و خاتمة فالباب الأول فی أركان الإیمان و الثانی فی مقدمات الصلاة 3 فی الصلوات الیومیة و غیرها 4 فی الصوم 5 فی الزكاة 6 فی الحج 7 فی فضائل النبی و الأئمة و معجزاتهم 8 فی قصص الأنبیاء 9 فیما یلزم العمل به 10 فیما یجتنب عنه 11 فی فضل العلم و العلماء و القراء و المتعلمین 12 فی خلقه العالم و المقدمة أیضا فی اثنی عشر فصلا فی المعارف الخمسة أوله [حمد بى‏حد و ستایش بى‏عد معبودى را سزد كه پروردگار] و نسخه أخرى فی كتب السید محمد الیزدی فی النجف و یقال له زبدة التواریخ أیضا، و ثالثة عند (سلطان المتكلمین) و نسخه فی مكتبة (المجلس) كما فی فهرسها و من الباب التاسع إلى أواخر الخاتمة فی مجلد فی مكتبة الشیخ نعمة الطریحی‏فی النجف، و نسخه فی مكتبة المشكاة كما فی فهرسها (3: 2267) و أخرى فی (سپهسالار 1812 و 6461).)  الذریعةإلى‏تصانیف‏الشیعة، ج‏12، ص: 23

[10] - سامرا شهری است بین بغداد و تكریت كه در جانب شرقی رود دجله قرار دارد. نام این شهر در اصل «سر من رای» بوده است یعنی «هر كه آن را ببیند شاد می شود.» معتصم، خلیفه عباسی، كه در سال 221 هجری به آبادانی این شهر پرداخت، این نام را برای آن برگزید.

بعدها این شهر رو به ویرانی نهاد و به « ساء من رای» (هر كه آن را ببیند ناراحت می‌شود) مشهور شد و پس از مدتی به اختصار، «سامرا» نام گرفت. حرم مطهر عسگریین ( یعنی امام هادی و امام حسن عسگری ) و قبر نرجس خاتون، مادر امام زمان، در سامرا قرار دارد.

غیبت صغرای امام زمان از سردابی در همین شهر شروع شد. چند تن از خلفای عباسی نیز در این شهر دفن شده‌اند. در طول تاریخ بناهای زیبا و باشكوهی در سامرا ساخته شده كه بقایای برخی از آنها تاكنون باقی مانده است.

منابع: برگرفته از لغت نامه دهخدا به نقل از معجم البلدان و نزهه القلوب.

[11] - برای دسترسی به تمامی مقالات در مورد شخصیت میرزای شیرازی میتوانید به كتابنامه میرزای شیرازی مراجعه كنید.

[12] - قادری، سیدعلی . خمینی روح الله (زندگینامه امام خمینی براساس اسناد و خاطرات و خیال) موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).

 

کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است