در
کتابخانه
بازدید : 970155تاریخ درج : 1391/03/21
Skip Navigation Links.
Expand شناسه کتابشناسه کتاب
Collapse <span class="HFormat">مرحله ی نهم</span>مرحله ی نهم
Expand <span class="HFormat">فصل 1</span>در بیان حقیقت حدوث و قدم فصل 1در بیان حقیقت حدوث و قدم
Collapse <span class="HFormat">فصل 2: </span>در اثبات حدوث ذاتی فصل 2: در اثبات حدوث ذاتی
Collapse جلسه صد و دهم جلسه صد و دهم
در بحث قبل گفتیم كه باید ببینیم معنی حدوث و قدم چیست و آیا حدوث و قدم زمانی و ذاتی اشتراك معنوی دارند، یا اینكه هر كدام معنی مخصوصی دارند بدون اینكه جامع مشتركی در كار باشد و مشترك لفظی اند
حدوث و قدم مشترك معنوی اند
حدوث ذاتی
بیان اول در حدوث ذاتی
اشكال
جواب مرحوم آخوند
اشكال حاجی سبزواری به جواب مرحوم آخوند
اشكال علامه طباطبایی به جواب مرحوم آخوند
جواب علامه طباطبایی از اشكال خودشان
ردّ جواب علامه طباطبایی
نقل جمله ای از شیخ
اشكال به عبارت شیخ
توجیه خواجه برای عبارت شیخ
مقدمه اول:
قاعده فرعیت
اشكالی در مورد قاعده فرعیت
جوابی كه از برخی نقل شده
جواب مرحوم آخوند
مقدمه دوم:
طرح یك سؤال
جواب نقضی
جواب حلّی
در هلیات بسیطه، ذهن موضوع را از وجود تجرید می كند
اشكال
بیان دوم در حدوث ذاتی
Expand <span class="HFormat">فصل 3: </span>آیا حدوث زمانی كیفیتی زائد بر وجود حادث است؟ فصل 3: آیا حدوث زمانی كیفیتی زائد بر وجود حادث است؟
Expand <span class="HFormat">فصل 4: </span>حدوث، علت نیاز به علت نیست فصل 4: حدوث، علت نیاز به علت نیست
Expand <span class="HFormat">فصل 5: </span>تقدم و تأخر و اقسام این دوفصل 5: تقدم و تأخر و اقسام این دو
Expand <span class="HFormat">فصل 6: </span>آیا اقسام تقدم و تأخر مشترك معنوی اند یا لفظی؟ فصل 6: آیا اقسام تقدم و تأخر مشترك معنوی اند یا لفظی؟
Expand <span class="HFormat">فصل 7: </span>آیا اطلاق تقدم بر اقسامش به تشكیك است؟ فصل 7: آیا اطلاق تقدم بر اقسامش به تشكیك است؟
Expand <span class="HFormat">فصل 8: </span>در اقسام معیّت فصل 8: در اقسام معیّت
Expand <span class="HFormat">فصل 9: </span>تكمیل بحث حدوث ذاتی فصل 9: تكمیل بحث حدوث ذاتی
Expand متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس
Expand <span class="HFormat">ادامه ی مرحله ی هفتم</span>ادامه ی مرحله ی هفتم
Expand <span class="HFormat">مرحله ی هشتم</span>مرحله ی هشتم
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
 
خواجه خواسته است كه حرف شیخ را به نحوی اصلاح كند و حتی «أو» را هم برای اِضراب نداند، بلكه برای تردید بداند به این معنا كه شیخ قسمت اول را به یك اعتبار گفته و قسمت دوم را به اعتباری دیگر. خلاصه حرف خواجه این است: ماهیت را به سه نحو می شود اعتبار كرد: با قید وجود، با قید عدم، و لا بشرط (یعنی نه با قید وجود و نه با قید عدم) . قسم دوم با قسم سوم عملا و واقعا فرقی ندارد؛ چون اگر خارج را مقیاس قرار دهیم اگر برای ماهیت اعتبار وجود كنیم ماهیت وجود دارد، اما اگر برای ماهیت اعتبار وجود نكنیم یا اعتبار عدم كنیم هر دو مساوی است با اینكه ماهیت وجود نداشته باشد. ماهیت فقط آن وقتی كه برایش اعتبار وجود شود در خارج وجود دارد، اما اگر ماهیت را بدون اعتبار وجود اعتبار كنیم یا با عدم اعتبار كنیم، در خارج وجود ندارد. پس از نظر خارج صحیح است كه بگوییم «الماهیة یستحقّ العدم لو انفرد» (یعنی انفرد عن الوجود) ؛ یعنی اگر ماهیت را بدون وجود اعتبار كنیم مستحق عدم است، یعنی در خارج معدوم است. آنوقت آن جمله ای كه گفته «أو لا یكون له الوجود لو انفرد» به اعتبار خارج نیست، بلكه به اعتبار ذهن است. اگر برای ماهیت وجود اعتبار نكنیم نمی گوییم «یستحقّ العدم» بلكه می گوییم «لا یكون له الوجود» . خواجه به این ترتیب خواسته است حرف شیخ را تصحیح كند.
مجموعه آثار شهید مطهری . ج12، ص: 730
مرحوم آخوند بدون آنكه متعرض حرف خواجه شود همین قدر می گوید:

حقیقت این است كه اگر بخواهیم مطلب را حل كنیم باید به مبانی خودمان كه در گذشته گفته ایم رجوع كنیم. بر اساس آن مبانی می توان این اشكال را حل كرد و مسأله تقدم عدم واقعی شی ء بر وجود شی ء را ثابت كرد.
کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است