در
کتابخانه
بازدید : 982961تاریخ درج : 1391/03/21
Skip Navigation Links.
شناسه کتاب
Expand <span class="HFormat">ادامه ی مرحله ی هفتم</span>ادامه ی مرحله ی هفتم
Expand <span class="HFormat">مرحله ی هشتم</span>مرحله ی هشتم
Collapse <span class="HFormat">مرحله ی نهم</span>مرحله ی نهم
Expand <span class="HFormat">فصل 1</span>در بیان حقیقت حدوث و قدم فصل 1در بیان حقیقت حدوث و قدم
Collapse <span class="HFormat">فصل 2: </span>در اثبات حدوث ذاتی فصل 2: در اثبات حدوث ذاتی
Collapse جلسه صد و دهم جلسه صد و دهم
در بحث قبل گفتیم كه باید ببینیم معنی حدوث و قدم چیست و آیا حدوث و قدم زمانی و ذاتی اشتراك معنوی دارند، یا اینكه هر كدام معنی مخصوصی دارند بدون اینكه جامع مشتركی در كار باشد و مشترك لفظی اند
حدوث و قدم مشترك معنوی اند
حدوث ذاتی
بیان اول در حدوث ذاتی
اشكال
جواب مرحوم آخوند
اشكال حاجی سبزواری به جواب مرحوم آخوند
اشكال علامه طباطبایی به جواب مرحوم آخوند
جواب علامه طباطبایی از اشكال خودشان
ردّ جواب علامه طباطبایی
نقل جمله ای از شیخ
اشكال به عبارت شیخ
توجیه خواجه برای عبارت شیخ
مقدمه اول:
قاعده فرعیت
اشكالی در مورد قاعده فرعیت
جوابی كه از برخی نقل شده
جواب مرحوم آخوند
مقدمه دوم:
طرح یك سؤال
جواب نقضی
جواب حلّی
در هلیات بسیطه، ذهن موضوع را از وجود تجرید می كند
اشكال
بیان دوم در حدوث ذاتی
Expand <span class="HFormat">فصل 3: </span>آیا حدوث زمانی كیفیتی زائد بر وجود حادث است؟ فصل 3: آیا حدوث زمانی كیفیتی زائد بر وجود حادث است؟
Expand <span class="HFormat">فصل 4: </span>حدوث، علت نیاز به علت نیست فصل 4: حدوث، علت نیاز به علت نیست
Expand <span class="HFormat">فصل 5: </span>تقدم و تأخر و اقسام این دوفصل 5: تقدم و تأخر و اقسام این دو
Expand <span class="HFormat">فصل 6: </span>آیا اقسام تقدم و تأخر مشترك معنوی اند یا لفظی؟ فصل 6: آیا اقسام تقدم و تأخر مشترك معنوی اند یا لفظی؟
Expand <span class="HFormat">فصل 7: </span>آیا اطلاق تقدم بر اقسامش به تشكیك است؟ فصل 7: آیا اطلاق تقدم بر اقسامش به تشكیك است؟
Expand <span class="HFormat">فصل 8: </span>در اقسام معیّت فصل 8: در اقسام معیّت
Expand <span class="HFormat">فصل 9: </span>تكمیل بحث حدوث ذاتی فصل 9: تكمیل بحث حدوث ذاتی
Expand متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
 
حدوث ذاتی مطلبی است كه فلاسفه آن را مطرح كرده اند و شاید هم از فارابی شروع شده باشد. اینجا مرحوم آخوند می فرماید: [حكما] در باب حدوث ذاتی دو تقریب دارند. وقتی ایشان وارد تقریب حدوث ذاتی می شود می بینید از آن تعریفی كه بیان كردند، به كلی عدول كرده اند و همان چیزی را كه ما از خارج گفتیم طرح كرده اند.

آنچه كه خود ایشان گفت، احتیاجی به تقریب ندارد. ایشان فرمود: «قدم یعنی كون وجود الشی ء مستندا إلی ذاته و حدوث یعنی كون وجود الشی ء مستندا إلی غیره» .

این دیگر احتیاج به اثبات ندارد و امر واضحی است. بنا بر اصل علت و معلول و اثبات واجب، همین قدر كه بگوییم «در عالمْ علت و معلولی و علة العللی هست» علة العلل وجودش مستند به ذات خودش است و غیر او وجودش مستند به غیر ذات خودش است. این مطلب احتیاجی به توضیح ندارد. آنجا به كلمه «استناد» تكیه شده و استناد یعنی همان علیت.
[ولی اینجا] مرحوم آخوند در مقام اثبات حدوث ذاتی همان مطلبی را می گوید كه دیگران گفته اند و ما گفتیم، و آن تعریف خودشان كأن لم یكن است؛ یعنی [می فرماید: ] حدوث ذاتی یعنی مسبوق بودن وجود شی ء به عدمش ولی نه عدم زمانی، و قدم ذاتی هم یعنی مسبوق نبودن وجود شی ء به عدمش.
در اینجا مرحوم آخوند می فرماید: حال به چه تقریبی می توان برای اشیاء حدوث ذاتی را ثابت كرد؟ غیر از ذات واجب همه اشیاء، اعم از اینكه حادث زمانی باشند یا قدیم زمانی، حادث ذاتی اند. بیان این مطلب چیست؟
کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است