در
کتابخانه
بازدید : 498339تاریخ درج : 1391/03/21
Skip Navigation Links.
شناسه کتاب
Collapse <span class="HFormat">مرحله ی هفتم</span>مرحله ی هفتم
Expand <span class="HFormat">فصل 10: </span>حركت و سكون فصل 10: حركت و سكون
Expand <span class="HFormat">فصل 11: </span>تحقیق درباره ی چگونگی وجود حركت فصل 11: تحقیق درباره ی چگونگی وجود حركت
Expand <span class="HFormat">فصل 12: </span>اثبات محرك اول فصل 12: اثبات محرك اول
Expand <span class="HFormat">فصل 13: </span>پاسخ اشكالات مربوط به اصل نیازمندی متحرك به محرك فصل 13: پاسخ اشكالات مربوط به اصل نیازمندی متحرك به محرك
Expand <span class="HFormat">فصل 14: </span>تقسیمات قوه ی محركه و اثبات محرك عقلی فصل 14: تقسیمات قوه ی محركه و اثبات محرك عقلی
Expand <span class="HFormat">فصل 15</span>امر مفارق، فاعل مستقیم حركات در طبیعت نیست فصل 15امر مفارق، فاعل مستقیم حركات در طبیعت نیست
Expand <span class="HFormat">فصل 16: </span>هر حادثی مسبوق به قوه و ماده است فصل 16: هر حادثی مسبوق به قوه و ماده است
Expand <span class="HFormat">فصل 17: </span>تقدم فعل بر قوه فصل 17: تقدم فعل بر قوه
Expand <span class="HFormat">فصل 18: </span>آیا موضوع حركت جسم است؟ فصل 18: آیا موضوع حركت جسم است؟
Expand <span class="HFormat">فصل 19: </span>حكمت مشرقی فصل 19: حكمت مشرقی
Expand <span class="HFormat">فصل: 20</span>اثبات طبیعت برای متحرك و اینكه طبیعت مبدأ قریب همه حركات است فصل: 20اثبات طبیعت برای متحرك و اینكه طبیعت مبدأ قریب همه حركات است
Expand <span class="HFormat">فصل 21: </span>كیفیت ربط متغیر به ثابت فصل 21: كیفیت ربط متغیر به ثابت
Expand <span class="HFormat">فصل 22: </span>نسبت حركت با مقولات فصل 22: نسبت حركت با مقولات
Expand <span class="HFormat">فصل 23: </span>حركت در چه مقولاتی واقع می شود و در چه مقولاتی واقع نمی شود؟ فصل 23: حركت در چه مقولاتی واقع می شود و در چه مقولاتی واقع نمی شود؟
Expand <span class="HFormat">فصل 24</span>تحقیق در وقوع حركت در مقولات پنجگانه فصل 24تحقیق در وقوع حركت در مقولات پنجگانه
Expand <span class="HFormat">فصل 25: </span>تحقیق در حركت كمّی فصل 25: تحقیق در حركت كمّی
Expand <span class="HFormat">فصل 26: </span>براهین دیگر بر حركت جوهری فصل 26: براهین دیگر بر حركت جوهری
Expand <span class="HFormat">فصل 27: </span>رد استدلال شیخ و دیگران بر اینكه حدوث صور جوهری به سبب حركت نیست فصل 27: رد استدلال شیخ و دیگران بر اینكه حدوث صور جوهری به سبب حركت نیست
Collapse <span class="HFormat">فصل 28: </span>تأكید بر حركت در جواهر طبیعی فصل 28: تأكید بر حركت در جواهر طبیعی
Collapse جلسه ی چهل و هفتم جلسه ی چهل و هفتم
نفی استبعاد از حركت جوهری به چهار وجه
معنای انتزاعی و نسبی بودن حركت
حركت محسوس است یا معقول؟
تجدد، ما به التجدد، متجدد
برخی نتایج انتزاعی بودن حركت
دو معنای «ما به التجدد» و وجه آن
حركت جوهری در آیات قرآن
Expand <span class="HFormat">فصل 29: </span>ویژگیهای حركت وضعی مستدیرفصل 29: ویژگیهای حركت وضعی مستدیر
Expand متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس) متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس)
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
 
این مطلب برای آنچه كه در باب ربط حادث به قدیم گفته خواهد شد مفید است. در باب ربط متغیر به ثابت كه قبلاً گذشت گفتیم كه قدما امثال بوعلی می گویند آن چیزی كه میان ثابت و متغیر و میان قدیم ازلی و حادث، رابطه است حركت است
مجموعه آثار شهید مطهری . ج11، ص: 571
حركت، حقیقتی است كه از یك وجهه ثابت است و از یك وجهه متغیر. از وجهه ی ثابتش مرتبط است با ثابتها یعنی با ازلیها و از وجهه ی متغیرش مرتبط است با عالم كه متغیر است.

این مطلب را بعد مرحوم آخوند در بحث ربط حادث به قدیم به كار خواهد برد كه اصلاً حركت، خودش یك حقیقت نیست تا ارزش و لیاقت این را داشته باشد كه رابط میان حادث و قدیم واقع شود. آن چیزی می تواند رابط میان حادث و قدیم باشد كه حركت صفت آن باشد و به تعبیر دیگر حركت از لوازمش باشد. رابط میان حادث و قدیم باید امری باشد كه حركت از حاقّ ذاتش انتزاع شود و آن طبیعت است. بنابراین رابط میان متغیر و ثابت و میان حادث و قدیم «طبیعت جوهری» است. حركت از آن جهت كه حركت است صلاحیت رابط واقع شدن میان ایندو را ندارد و این حرف صحیحی است. این مطلب را به ذهن بسپاریم چون همه ی حرفهای مرحوم آخوند با این حرف هماهنگ نیست.

اگر این مطلب را قبول كنیم مهمترین تعریفی كه برای حركت كرده اند و خود مرحوم آخوند هم در باب تعاریف آن را قبول كرد قابل خدشه و مناقشه می شود.

طبق این تعریف كه از ارسطوست و بوعلی هم آن را پذیرفته است حركت عبارت است از «كمالٌ اولُ لما بالقوة من حیث إنّه بالقوة» . در باب تعریف حركت چنین اعتبار می شد كه حركت، خودش چیزی است، امری است حادث، و نوعی كمال است و امر بالقوه ای به واسطه ی حركت به فعلیت می رسد. ولی بیان مرحوم آخوند در اینجا، از آن بیان كاملتر است. ما در بحث ربط حادث به قدیم مجدداً این مطلب را مطرح كرده تعابیر مختلف مرحوم آخوند را با یكدیگر مقایسه می كنیم.

کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است