ورود به عنوان میهمان جستجو | عناوین فعال | ورود | ثبت نام

انجمن علمی فرهنگی پایگاه استاد شهید مرتضی مطهری » » تاریخ و سیره اهل بیت (ع) » نسبت فامیلی حضرت علی علیه السلام با عمر
نسبت فامیلی حضرت علی علیه السلام با عمر
یاعلی
#1 ارسال شده : 1388 بهمن شنبه, 03 20:31:48(UTC)

رتبه: مدیر

تاریخ عضویت: 1388/06/11(UTC)
ارسالها: 178
امتیازات: 413-

تشکرها: 26 بار
9 تشکر دریافتی در 8 ارسال
آیا حضرت علی دخترش را به عقد عمر در آورده بود؟
اگر چنین است چرا؟
azadi
#2 ارسال شده : 1388 بهمن یکشنبه, 04 11:32:30(UTC)

رتبه: عضو فعال

تاریخ عضویت: 1388/08/24(UTC)
ارسالها: 500
امتیازات: 866

تشکرها: 4 بار
12 تشکر دریافتی در 9 ارسال
در پاسخ اين پرسش نخست بايد ديد آيا امام على (ع) از حضرت فاطمه دخترى به نام ام‏كلثوم داشته است؟
دانشمندان نسب‏شناس شيعه كه خود از نسل حضرت على (ع) هستند آشكارا به وجود چنين دخترى اقرار كرده‏اند. نيز مورخان معتبر از چنين دخترى خبر داده‏اند. نكته دوم، اين است كه امام على (ع) چهار دختر داشت كه همه كنيه ام‏كلثوم داشتند:
1- ام‏كلثوم، دختر حضرت فاطمه (س)،(1). نام او را برخى رقيه كبرى،(2). و برخى زينب صغرى نوشته‏اند،(3).
2- ام‏كلثوم، كه نامش نفيسه، مادرش ام سعيد ثقفى،(4) يا كنيز بود،(5). وى نخست همسر عبدالله اصغر عقيل و سپس همسر كثير پسر عباس بن عبدالمطلب و بعد از آن همسر پسر ديگر عباس شد،(6).
3- ام‏كلثوم صغرى، مادرش كنيز بود و پيش از بلوغ درگذشت،(7).
4- ام‏كلثوم صغرى، نامش رقيه و مادرش كنيز،(8) يا ام سعيد ثقفى،(9) بود. وى همسر مسلم بن عقيل شد و از او دو پسر داشت كه يكى از آنان «عبدالله» در كربلا شهيد شد،(10). روايات تاريخى از همسر شدن «ام‏كلثوم دختر حضرت فاطمه (س) با عمر بن خطاب خبر مى‏دهند. به نظر اينجانب اين قضيه در تاريخ رخ داده وعمر با دختر امام على ازدواج كرده است. در ميان منابع شيعه كتاب معتبر كافى،(11) اثر شيخ كلينى (از امام صادق)- تهذيب‏الاحكام،(12) نوشته شيخ طوسى (از امام باقر) (اين دو كتاب از كتب اربعه هستند)، وسايل الشيعه، اثر شيخ حر عاملى،(13) و ديگر آثار شيعه چون كتاب‏هاى نسب‏شناسى و شرح حال، همه از ازدواج ام‏كلثوم و عمر خبر مى‏دهند.
منابع معتبر اهل سنت نيز چون صحيح بخارى (ج 5، ص 36 (- سنن دارمى (ج 2، ص 379 (- مستدرك حاكم (ج 3، ص 142 و ج 4، ص 346 ((برخى اين حاكم را شيعه دانسته‏اند)- سنن بيهقى (ج 7، ص 139 و ج 7، ص 114 و ص 233 و ج 4، ص 33 و 38 و ج 7، ص 436 (- انساب الاشراف (ج 2، ص 411 و 412، تصحيح محمودى) و از اين ازدواج خبر داده‏اند. همچنين منابع شيعه و سنى آورده‏اند كه‏ام‏كلثوم دو فرزند به نام‏هاى زيد و رقيه به دنيا آورد،(14) هر چند از هيچ يك از آن دو نسلى باقى نماند. زيد به بزرگسالى رسيد و در نزاعى كه شبانه بين قبيله بنى عدى (قبيله عمر) در گرفت، ميانجى‏گرى مى‏كرد كه زخمى شد و چند روز بعد از دنيا رفت،(15).
برخى منابع مرگ زيد و مادرش را در يك روز و در سال 52 هجرى دانسته‏اند،(16). اما اين كه على (ع) چرا دخترش را به ازدواج عمر درآورد؟ در آن روزگار ازدواج مردى پير با دخترى جوان كارى معمول بود. از طرف ديگر امام على پيشنهاد چنين ازدواجى نكرده بود. عمر بن خطاب براساس روايتى كه مى‏گفت از پيامبر (ص) شنيده و مضمون آن اين بود كه: «روز قيامت تمام پيوندهاى سببى (ازدواجى) بريده مى‏شود جز پيوند سببى من»،(17) اصرار داشت كه با دختر امام على (ع) از حضرت فاطمه (ع) ازدواج كند. به اين منظور چند بار و به اصرار از ام‏كلثوم خواستگارى كرد و هر بار امام على (ع) به بهانه كوچك بودن ام‏كلثوم خواسته عمر را رد كرد تا ان كه كار به اجبار و تهديد كشيد وعباس عموى امام على (ع) واسطه شد و اين ازدواج صورت گرفت،(18). چنين ازدواج‏هايى در صدر اسلام سابقه داشت و ازدواج زنان علوى با مردانى كه به گونه‏اى با اهل‏بيت دشمن بوده يا دست كم شيعه نبوده‏اند بسيار است. از جمله ازدواج يكى از دختران حضرت على (ع) (ام الحسن) با عبدالله بن زبير،(19) و ازدواج رمله كبرى،(20) با معاويه پسر مروان حكم و ازدواج سكينه دختر امام حسين (ع) با مصعب بن زبير. از سوى ديگر امام حسن و امام حسين (ع) نيز با دختر طلحه مشهور ازدواج كرده‏اند. پيامبر (ص) نيز دو دختر خود را به عثمان بن عفان و يكى را به ابوالعاص ابن ربيع شوهر داد. روابط خانوادگى خاندان پيامبر (ص) با ديگران و حتى كسانى كه دشمنى داشته‏اند منحصر به ام‏كلثوم دختر امام على (ع) نيست.
در كتاب كافى درباره تزويج ام‏كلثوم چهار حديث صحيح وارد شده و ما داورى خود را براساس اين حديث‏ها قرار مى‏دهيم:
1- حضرت امام جعفر صادق (ع) گفت: وقتى كه عمر بن خطاب به خواستگارى ام‏كلثوم رفت، حضرت على (ع) به او گفت: ام‏كلثوم كوچك است. عمر بن خطاب برگشت. عباس بن عبدالمطلب را ديد و گفت: آيا من عيبى دارم؟ عباس گفت: چه عيبى؟ عمر بن خطاب گفت: براى خواستگارى نزد برادرزاده‏ات على رفتم و او جواب رد داد. به خدا سوگند چاه زمزم را پر مى‏كنم،
همه احتراماتتان را نابود مى‏كنم و دوشاهد اقامه مى‏كنم كه على دزدى كرده و دستش را مى‏برم. عباس نزد على (ع) آمد و ملاقات با عمر را به اطلاع آن حضرت رساند واز او درخواست كرد كه امر ازدواج ام‏كلثوم را به من بسپار و حضرت على (ع) هم چنين كرد و عباس هم ام‏كلثوم را به همسرى عمر درآورد،(21).
2- زراره از حضرت امام صادق (ع) درباره تزويج ام‏كلثوم به عمر پرسيد. حضرت امام صادق (ع) فرمود: ناموسى بود كه از ما غصب كردند،(22).
3- از حضرت امام صادق (ع) پرسيدند: اگر شوهر زنى بميرد، بايد در كجا عده وفات نگه‏دارد، در خانه شوهرش يا هر كجا بخواهد؟ امام فرمود: هر كجا بخواهد. سپس امام فرمود: وقتى كه عمر بن خطاب مرد، حضرت على نزد ام‏كلثوم رفت و او را به خانه خودش آورد،(23).
4- سليمان بن خالد مى‏گويد: از امام صادق (ع) پرسيدم: زن شوهر مرده در كجا عده وفات نگه‏دارد؟ امام فرمود: هر كجا كه بخواهد. سپس فرمود: وقتى كه عمر مرد، حضرت على (ع) ام‏كلثوم را به خانه خودش آورد،(24). از اين چهار حديث چند مطلب استفاده مى‏شود:
1- حضرت على خواستگارى عمر را رد كرد.
2- عمر، حضرت على را تهديد كرد. 3
- حضرت على در اثر آن تهديد و به خاطر رعايت مصالح تن به اين كار داد ولى راضى نبود.
4- متولى تزويج عباس بن عبدالمطلب بود نه خود حضرت على (ع).
5- ام‏كلثوم كوچك بود و هنوز در سنى نبود كه شوهر كند. اما بنا بر تحقيق آيت‏الله‏العظمى مرعشى، ام‏كلثوم كه با عمر بن خطاب ازدواج كرده است و از او صاحب فرزند شده است. غير از ام‏كلثوم معروف است كه دختر فاطمه زهرا (س) و خواهر زينب كبرى (س) مى‏باشد. بلكه ربيبه حضرت على (ع) از اسماء بنت عميس بوده است. چنان كه در نامه مورخه ربيع‏الاول 1407 با مهر و امضاء آيت‏الله‏مرعشى آمده است: «ام‏كلثوم كه با عمر ازدواج كرد ربيبه على (ع) بود. دختر اسماء بنت عميس از ابوبكر. او كودك بود و با ازدواج اسماء با على (ع) پس از مرگ ابوبكر به خانه على آمد و بزرگ شد و با عمر ازدواج كرد او را همه جا ام‏كلثوم بنت على (ع) مى‏گفتند. او با پسرش زيد بن عمر در زمان امام مجتبى فوت كردند. امام (ع) بر او و پسرش يك نماز ميت خواند و همين دليل بر جواز نماز بر دو ميت در يك نماز شد. ام‏كلثوم دختر فاطمه (س) در كربلا با خواهرش بود و در شب يازدهم تا صبح مواظب اطفال امام حسين (ع) بود كه خود دليل ديگرى بر نفى ازدواج او با عمر است زيرا اگر زن عمر بود و فرزندى داشت در جريان كربلا منعكس مى‏شد، در اسارت كوفه و شام مطرح مى‏گشت، اصولًا براى او حرمتى قائل مى‏شدند. مرحوم سيد ناصر حسين معروف به ناصرالملة نجل صاحب كتاب عبقات الانوار، كتابى دارد در نفى اين تزويج به نام افحام الاعداء و الخصوم فى نفى تزويج سيدتنا ام‏كلثوم. مرحوم بلاغى صاحب آلاءالرحمن نيز رساله مفصلى دارد در نفى اين تزويج»،(25).
پى‏نوشت‏
(1)) المجدى فى انساب الطالبين، ص 11 و 17- اصيلى، ص 56- تاريخ طبرى، ج 4، ص 118- اعلام الورى، ص 203)
(2)) المجدى، ص 11 و 17)
(3)) تاريخ طبرى، ج 4، ص 118)
(4)) مناقب، ج 3، ص 350)
(5)) اصيلى، ص 60- انساب الاشراف، ج 2، ص 415، تصحيح محمودى (
(6)) اصيلى، ص 60- المجدى، ص 11- اعلام الورى، ص 240- مقتل اميرالمؤمنين، ص 123)
(7)) اصيلى، ص 58)
(8)) اعلام الورى، ص 204- المجدى، ص 11 و 18- انساب الاشراف، ج 2، ص 414، تصحيح محمودى (
(9)) مناقب، ج 3، ص 350- مقاتل‏الطالبين، ص 98- تاريخ طبرى، ج 4، ص 359)
(10)) المجدى، ص 11 و 18)
(11)) ج 5، ص 346 و ج 6، ص 115)
(12)) ج 8، ص 161 و ج 9، ص 362)
(13)) وسايل‏الشيعه، ج 2، ص 811)
(14)) انساب الاشراف، ج 2، ص 411- المجدى، ص 11 و 17 و 18- اصيلى، ص 56 و 60- عمدةالطالب، ص 332 به بعد (
(15)) انساب‏الاشراف، ج 2، ص 411)
(16)) تهذيب‏الاحكام، ج 9، ص 362- انساب‏الاشراف، ج 2، ص 411)
(17)) انساب‏الاشراف، ج 2، ص 411- مستدرك حاكم، ج 3، ص 142- شرح الاخبار فى فضايل ائمة الاطهار) اثر قاضى نعمان صاحب دعايم (، ج 2، ص 506- ذخائر العقبى، ص 69- بحار، ج 25، ص 247- اعلام الورى، ص 204- المجدى، ص 17)
(18)) كافى، ج 5، ص 346)
(19)) المجدى، ص 18- اصيلى، ص 59- انساب‏الاشراف، ج 2، ص 414)
(20)) مقتل اميرالمؤمنين، ص 121- جمهرة انساب العرب، ص 87)
(21)) فروع كافى، ج 5، ص 346، حديث 2، باب تزويج ام‏كلثوم، چاپ آخوندى، 1362)
(22)) همان، حديث 1)
(23)) همان، ج 6، ص 115، حديث 1- تهذيب، ج 8، ص 161 به نقل از كافى- استبصار، ج 3، ص 352)
(24)) همان، حديث 2- تهذيب، ج 8، ص 161- استبصار، ج 3، ص 352، هر دو به نقل از كافى (
(25)) حسنى، على‏اكبر، تاريخ تحليلى و سياسى اسلام، ج 2، ص 57- 60)

azadi
#3 ارسال شده : 1388 بهمن یکشنبه, 04 11:34:14(UTC)

رتبه: عضو فعال

تاریخ عضویت: 1388/08/24(UTC)
ارسالها: 500
امتیازات: 866

تشکرها: 4 بار
12 تشکر دریافتی در 9 ارسال
مرکز پاسخگويي:تبيان
موضوع اصلي:تاريخ و سيره
موضوع فرعي:ازدواج ام كلثوم


سؤال:
آيا مسئله ازدواج عمر با حضرت ام كلثوم واقعيّت دارد؟
پاسخ:

درباره ي اين داستان در ميان دانشمندان شيعه اختلاف است برخي از آنان اصل داستان را انكار و برخي ديگر آن را تأييد نموده اند. آنچه در اين مورد براساس استفاده از روايات مي توان گفت اينكه اصل داستان صحت دارد ولي در برخي احاديث صحيح از امامان راستين رسيده كه اين كار از روي اختيار و ميل صورت نگرفته است بلكه ضرورت و ناچاري و جلوگيري از اختلاف(كه در آن شرايط بسيار لازم بود) ايجاب كرد كه به تقاضاي عمر و اصرار و تأكيد وي پاسخ گفته شود. در پاره يي روايات آمده كه عمر بسيار در اين زمينه اصرار و تأكيد كرد و حتّي علي((عليه السلام)) را تهديد نمود و معلوم است كه جواب ندادن به خواسته ي وي با اين مقدّمات مفاسدي را به دنبال داشت كه طبعاً در آن شرايط براي اسلام و مسلمين خطرناك و ـ1460ـ غيرقابل تحمّل بود. بر اين اساس اگر قضيه به طور طبيعي در داستان مذكور مي خواست انجام شود به هيچ وجه صورت نمي گرفت ولي ضرورت و ناچاري باعث اين كار شد. احمد بن حنبل(كه يكي از ائمه اهل سنّت است) در كتاب مسند خويش چنين آورده است(به نقل طرائف) كه عمر وقتي ام كلثوم را خواستگاري كرد علي((عليه السلام)) فرمود ام كلثوم هنوز كودك و داراي سن كم است او در پاسخ گفت من از اين ازدواج قصد... ندارم ولي از پيامبر شنيدم كه فرمود هر حسب و نسبي در قيامت منقطع است جز حسب و نسب من و هر گروهي از طريق پدر قرابت و خويشاوندي پيدا مي كنند جز فرزندان فاطمه كه من پدر آنانم. با توجّه به مطالب مذكور جاي ايراد و اشكالي در داستان يادآوري شده نيست. (بخش پاسخ به سؤالات ) ـ1461ـ

yuzarsif
#4 ارسال شده : 1388 بهمن دوشنبه, 05 21:15:10(UTC)

رتبه: عضو فعال

تاریخ عضویت: 1388/10/23(UTC)
ارسالها: 260
امتیازات: 72

تشکرها: 0 بار
6 تشکر دریافتی در 6 ارسال
یاعلی نوشته است:
آیا حضرت علی دخترش را به عقد عمر در آورده بود؟
اگر چنین است چرا؟
مورخان و سیره نویسان در خصوص ازدواج امّ كلثوم دختر امام علی(ع) با عمر اختلاف نظر دارند.(1)
برخی بر این باورند كه ام كلثوم با عمر ازدواج نكرد. شیخ مفید بر این عقیده است كه: خبر وارد شده در تزویج ام كلثوم ثابت نیست، زیرا در سلسلة سند آن «زبیر» است كه موثق نیست و به خاطر دشمنی با علی(ع) این روایت صادر شده است.
علامه مجلسی بعد از نقل سخنان شیخ مفید، این انكار را با توجه به اخبار وارده عجیب دانسته و می نویسد: این ازدواج بر اساس تقیه و ناچاری صورت گرفته بود.(2)
برخی دیگر از مورخان معتقدند كه ام كلثوم با عمر ازدواج كرده بود،‌(3) منتهی این ازدواج مانند ازدواج های معمولی بر اساس رضایت اعضای خانواده به وجود نیامد. این ازدواج بر اساس تهدیدهایی بود كه از سوی عمر صورت گرفت. عمر، ابن عباس را مأموریت داد، دختر علی(ع) را خواستگاری نماید و تهدید كرد كه در صورت عدم موافقت، امام علی(ع) را متهم به دزدی وبر ضد او حكم ناحق صادر كند.
متأسفانه در آن مقطع زمانی كه قدرت در اختیار عمر بود و امام علی(ع) در اوج مظلومیت قرار داشت، امام مجبور شد به چنین ازدواجی تن دهد.
محدث قمی در این خصوص می نویسد: اصحاب معتقدند كه امام(ع) بعد از دفاع بسیار و امتناع شدید و عذر خواستن به صورت های گوناگون ، چون با تهدید عمر مواجه شد كه علیه حضرت به تهمت دزدی شاهد اقامه كند و دستش را قطع خواهد كرد، به ناچار در ازدواج دختر ش کار را به ابن عباس واگذار كرد و او وی را به عقد عمر در آورد.(4)
پی نوشت :
1- معارف و معاریف، ج 2،‌ ص 438.
2- بحارالانوار، ج 42، ص 109 – 107.
3- اعیان الشیعه، سید محسن امین، ج 2، ص 12.
4- سفینة البحار، شیخ عباس قمی، ج 6، ص 385.
کاربرانی که در حال مشاهده انجمن هستند
میهمان (2)
انجمن علمی فرهنگی پایگاه استاد شهید مرتضی مطهری » » تاریخ و سیره اهل بیت (ع) » نسبت فامیلی حضرت علی علیه السلام با عمر
جهش به انجمن  
شما مجاز به ارسال مطلب در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به ارسال پاسخ در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به حذف مطلب ارسالی خود در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به ویرایش مطلب ارسالی خود در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به ایجاد نظر سنجی در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به رای دادن در این انجمن نمی باشید.

Silver Theme Created by CRCIS (پایگاه شهید مرتضی مطهری)
با استفاده از YAF | YAF © 2003-2010, Yet Another Forum.NET
این صفحه در مدت زمان 0/586 ثانیه ایجاد شد.