در
کتابخانه
بازدید : 982964تاریخ درج : 1391/03/21
Skip Navigation Links.
شناسه کتاب
Expand <span class="HFormat">ادامه ی مرحله ی هفتم</span>ادامه ی مرحله ی هفتم
Expand <span class="HFormat">مرحله ی هشتم</span>مرحله ی هشتم
Collapse <span class="HFormat">مرحله ی نهم</span>مرحله ی نهم
Expand <span class="HFormat">فصل 1</span>در بیان حقیقت حدوث و قدم فصل 1در بیان حقیقت حدوث و قدم
Collapse <span class="HFormat">فصل 2: </span>در اثبات حدوث ذاتی فصل 2: در اثبات حدوث ذاتی
Collapse جلسه صد و دهم جلسه صد و دهم
در بحث قبل گفتیم كه باید ببینیم معنی حدوث و قدم چیست و آیا حدوث و قدم زمانی و ذاتی اشتراك معنوی دارند، یا اینكه هر كدام معنی مخصوصی دارند بدون اینكه جامع مشتركی در كار باشد و مشترك لفظی اند
حدوث و قدم مشترك معنوی اند
حدوث ذاتی
بیان اول در حدوث ذاتی
اشكال
جواب مرحوم آخوند
اشكال حاجی سبزواری به جواب مرحوم آخوند
اشكال علامه طباطبایی به جواب مرحوم آخوند
جواب علامه طباطبایی از اشكال خودشان
ردّ جواب علامه طباطبایی
نقل جمله ای از شیخ
اشكال به عبارت شیخ
توجیه خواجه برای عبارت شیخ
مقدمه اول:
قاعده فرعیت
اشكالی در مورد قاعده فرعیت
جوابی كه از برخی نقل شده
جواب مرحوم آخوند
مقدمه دوم:
طرح یك سؤال
جواب نقضی
جواب حلّی
در هلیات بسیطه، ذهن موضوع را از وجود تجرید می كند
اشكال
بیان دوم در حدوث ذاتی
Expand <span class="HFormat">فصل 3: </span>آیا حدوث زمانی كیفیتی زائد بر وجود حادث است؟ فصل 3: آیا حدوث زمانی كیفیتی زائد بر وجود حادث است؟
Expand <span class="HFormat">فصل 4: </span>حدوث، علت نیاز به علت نیست فصل 4: حدوث، علت نیاز به علت نیست
Expand <span class="HFormat">فصل 5: </span>تقدم و تأخر و اقسام این دوفصل 5: تقدم و تأخر و اقسام این دو
Expand <span class="HFormat">فصل 6: </span>آیا اقسام تقدم و تأخر مشترك معنوی اند یا لفظی؟ فصل 6: آیا اقسام تقدم و تأخر مشترك معنوی اند یا لفظی؟
Expand <span class="HFormat">فصل 7: </span>آیا اطلاق تقدم بر اقسامش به تشكیك است؟ فصل 7: آیا اطلاق تقدم بر اقسامش به تشكیك است؟
Expand <span class="HFormat">فصل 8: </span>در اقسام معیّت فصل 8: در اقسام معیّت
Expand <span class="HFormat">فصل 9: </span>تكمیل بحث حدوث ذاتی فصل 9: تكمیل بحث حدوث ذاتی
Expand متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
 
اما اشكالی كه آقای طباطبایی كرده اند اشكال واردی است، گو اینكه بعد خودشان خواسته اند جواب بدهند، ولی آن جواب جواب درستی نیست. این اشكال بر حرف قدما وارد است و من فكر می كنم اینكه میرداماد از حدوث ذاتی صرف نظر كرده و رفته سراغ حدوث دهری، به همین دلیل بوده است. ایشان در این اشكال به اشكال حاجی نظر ندارند و ما هم اشكال حاجی را منتفی شده حساب می كنیم.
اشكال این است: درست است كه الماهیة من ذاته یستحق اللااستحقاقیه (یعنی یستحق الامكان) ، ولی بحث ما در حدوث و قدم است و ما گفتیم حدوث یعنی تقدم عدم شی ء بر وجود آن، نه تقدم یك عدمی بر وجود شی ء. اگر ثابت كردید عدم انسان بر وجودش مقدم است یك نوع سبق و حدوثی ثابت كرده اید، ولی شما می گویید «وجود انسان مسبوق است به لا استحقاقیت وجود و عدم» . لااستحقاقیت وجود و عدم نقطه مقابل استحقاقیت است نه نقطه مقابل وجود. نقطه مقابل وجود الانسان عدم الانسان است. نقیض انسان عدم الانسان است نه لااستحقاقیة الوجود و العدم. لا استحقاقیة الوجود و العدم، عدمِ چیز دیگری است. پس در باب حدوث مسأله تأخر وجود شی ء از عدم خودش مطرح است، نه تأخر وجودش از عدمی.

این مثل این است كه بگوییم «وجود زید مؤخر است از عدم عمرو، پس زید حادث است» . تأخر وجود زید از عدم عمرو ملاك حدوث زید نیست.
بنابراین در اینجا دو مطلب است: یكی استحقاق الوجود و لا استحقاق الوجود، و دیگری وجود الماهیه و عدم الماهیه. اگر شما ثابت كردید كه وجود ماهیت مؤخر از عدم ماهیت است، یا لا استحقاقیت مقدم بر استحقاق است چیزی را ثابت كرده اید، ولی شما ثابت كرده اید كه لا استحقاقیت بر وجود ماهیت تقدم دارد. چه
مجموعه آثار شهید مطهری . ج12، ص: 727
ربطی میان اینهاست؟ ! حرف شما در واقع این است كه امكان ماهیت بر وجود ماهیت تقدم دارد. بسیار خوب، ما هم قبول داریم كه: الشی ء قُرّر فأمكن فأُوجب فوجب فأُوجد فوجد. وجود ماهیت از امكان ماهیت به مراتبی تأخر دارد، ولی تأخر وجود ماهیت از امكان ماهیت چه ربطی دارد به تأخر وجود ماهیت از عدم خودش؟ ! تأخر وجود ماهیت از امكانش غیر از تأخر وجود ماهیت از عدم خودش است و آن كه مطلوب است و می خواهیم اثبات كنیم این دومی است.
کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است