در
کتابخانه
بازدید : 970117تاریخ درج : 1391/03/21
Skip Navigation Links.
Expand شناسه کتابشناسه کتاب
Collapse <span class="HFormat">مرحله ی نهم</span>مرحله ی نهم
Collapse <span class="HFormat">فصل 1</span>در بیان حقیقت حدوث و قدم فصل 1در بیان حقیقت حدوث و قدم
Collapse جلسه صد و نهم جلسه صد و نهم
فی بیان حقیقتهما
بحث حدوث و قدم بحث خوبی است كه مختصر هم هست یكی از مسائلی كه درامور عامه فلسفه اُولی مطرح می شود مسأله حدوث و قدم است مسأله دیگری كه قریب به این مسأله است
تعریف حدوث و قدم
سؤالی به عنوان مقدمه
حدوث و قدم نسبی
جامع المقاصد
مرحوم آخوند حدوث و قدم را مشترك لفظی می دانند
حدوث و قدم زمانی
بنا بر این تعریف، زمان نمی تواند حادث زمانی باشد
تعریف حدوث و قدم زمانی به نحوی دیگر
اشاره ای به حاشیه علامه طباطبایی
حدوث و قدم ذاتی
حكما در طرح مسأله حدوث و قدم ذاتی، ناظر به مطلب متكلمین اند
Expand <span class="HFormat">فصل 2: </span>در اثبات حدوث ذاتی فصل 2: در اثبات حدوث ذاتی
Expand <span class="HFormat">فصل 3: </span>آیا حدوث زمانی كیفیتی زائد بر وجود حادث است؟ فصل 3: آیا حدوث زمانی كیفیتی زائد بر وجود حادث است؟
Expand <span class="HFormat">فصل 4: </span>حدوث، علت نیاز به علت نیست فصل 4: حدوث، علت نیاز به علت نیست
Expand <span class="HFormat">فصل 5: </span>تقدم و تأخر و اقسام این دوفصل 5: تقدم و تأخر و اقسام این دو
Expand <span class="HFormat">فصل 6: </span>آیا اقسام تقدم و تأخر مشترك معنوی اند یا لفظی؟ فصل 6: آیا اقسام تقدم و تأخر مشترك معنوی اند یا لفظی؟
Expand <span class="HFormat">فصل 7: </span>آیا اطلاق تقدم بر اقسامش به تشكیك است؟ فصل 7: آیا اطلاق تقدم بر اقسامش به تشكیك است؟
Expand <span class="HFormat">فصل 8: </span>در اقسام معیّت فصل 8: در اقسام معیّت
Expand <span class="HFormat">فصل 9: </span>تكمیل بحث حدوث ذاتی فصل 9: تكمیل بحث حدوث ذاتی
Expand متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس
Expand <span class="HFormat">ادامه ی مرحله ی هفتم</span>ادامه ی مرحله ی هفتم
Expand <span class="HFormat">مرحله ی هشتم</span>مرحله ی هشتم
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
 
در باب حدوث و قدم اول باید ببینیم تعریف این دو چیست، و بعد باید بپردازیم به اقسام [1]حدوث و قدم.
معمولا حدوث را این گونه تعریف می كنند: بودن وجود شی ء بعد از عدمش (كون وجود الشی ء بعد عدمه) ؛ به تعبیر دیگر: مسبوقیة وجود الشی ء بعدمه؛ یعنی اگر چیزی وجود داشته باشد و عدم هم داشته باشد و عدمش سابق بر وجودش باشد به آن می گوییم: حادث. پس اگر میان وجود و عدم شی ء رابطه سبق و لحوق باشد به این صورت كه عدمش تقدم بر وجودش داشته باشد، این به معنای حدوث است [2].
حال، تعریف قِدم كه نقطه مقابل حدوث است چیست؟ قدم یعنی مسبوق نبودن وجود شی ء به عدمش؛ یعنی وجود شی ءْ متأخر از عدمش نباشد و عدمش تقدم بر وجودش نداشته باشد.
اگر چنین تعریف جامعی برای حدوث و قدم بیان كنیم [3]آنوقت می توانیم تقسیم كنیم و بگوییم: چند جور حدوث داریم: حدوث زمانی و در مقابلش قدم زمانی، حدوث ذاتی و در مقابلش قدم ذاتی، و نیز اگر حرف میرداماد را قبول كنیم:

حدوث دهری و در مقابلش قدم دهری.
مجموعه آثار شهید مطهری . ج12، ص: 713

[1] - . اینكه باید در اینجا تعبیر «اقسام» را به كار ببریم یا تعبیر «معانی» ، مطلبی است كه بعدا روی آن بحث می كنیم.
[2] - . بعدا خواهیم گفت كه تعریفی كه ما بیان می كنیم، به دلایلی با تعاریفی كه در اینجا شده فرق می كند.
[3] - . البته ممكن است بعدا دچار اشكالاتی شویم كه باید ببینیم می توانیم آنها را رفع كنیم یا نه.
کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است