در
کتابخانه
بازدید : 498375تاریخ درج : 1391/03/21
Skip Navigation Links.
شناسه کتاب
Collapse <span class="HFormat">مرحله ی هفتم</span>مرحله ی هفتم
Expand <span class="HFormat">فصل 10: </span>حركت و سكون فصل 10: حركت و سكون
Expand <span class="HFormat">فصل 11: </span>تحقیق درباره ی چگونگی وجود حركت فصل 11: تحقیق درباره ی چگونگی وجود حركت
Expand <span class="HFormat">فصل 12: </span>اثبات محرك اول فصل 12: اثبات محرك اول
Expand <span class="HFormat">فصل 13: </span>پاسخ اشكالات مربوط به اصل نیازمندی متحرك به محرك فصل 13: پاسخ اشكالات مربوط به اصل نیازمندی متحرك به محرك
Expand <span class="HFormat">فصل 14: </span>تقسیمات قوه ی محركه و اثبات محرك عقلی فصل 14: تقسیمات قوه ی محركه و اثبات محرك عقلی
Expand <span class="HFormat">فصل 15</span>امر مفارق، فاعل مستقیم حركات در طبیعت نیست فصل 15امر مفارق، فاعل مستقیم حركات در طبیعت نیست
Expand <span class="HFormat">فصل 16: </span>هر حادثی مسبوق به قوه و ماده است فصل 16: هر حادثی مسبوق به قوه و ماده است
Expand <span class="HFormat">فصل 17: </span>تقدم فعل بر قوه فصل 17: تقدم فعل بر قوه
Expand <span class="HFormat">فصل 18: </span>آیا موضوع حركت جسم است؟ فصل 18: آیا موضوع حركت جسم است؟
Expand <span class="HFormat">فصل 19: </span>حكمت مشرقی فصل 19: حكمت مشرقی
Expand <span class="HFormat">فصل: 20</span>اثبات طبیعت برای متحرك و اینكه طبیعت مبدأ قریب همه حركات است فصل: 20اثبات طبیعت برای متحرك و اینكه طبیعت مبدأ قریب همه حركات است
Expand <span class="HFormat">فصل 21: </span>كیفیت ربط متغیر به ثابت فصل 21: كیفیت ربط متغیر به ثابت
Expand <span class="HFormat">فصل 22: </span>نسبت حركت با مقولات فصل 22: نسبت حركت با مقولات
Expand <span class="HFormat">فصل 23: </span>حركت در چه مقولاتی واقع می شود و در چه مقولاتی واقع نمی شود؟ فصل 23: حركت در چه مقولاتی واقع می شود و در چه مقولاتی واقع نمی شود؟
Collapse <span class="HFormat">فصل 24</span>تحقیق در وقوع حركت در مقولات پنجگانه فصل 24تحقیق در وقوع حركت در مقولات پنجگانه
Expand جلسه ی سی ام جلسه ی سی ام
Expand جلسه ی سی و یكم جلسه ی سی و یكم
Collapse جلسه ی سی و دوم جلسه ی سی و دوم
وحدت «متحرك» و استمرار آن
وحدت «حركت» و استمرار آن
آیا حركت توسطی لازمه ی حركت قطعی است؟
وحدت «مقوله» و استمرار آن
مقایسه ای با نظر قدما
گریزی به مسئله ی نفس
برهان بر اصالت وجود از راه حركت اشتدادی
دو معنای اشتداد
Expand جلسه ی سی و سوم جلسه ی سی و سوم
Expand جلسه ی سی و چهارم جلسه ی سی و چهارم
Expand جلسه ی سی و پنجم جلسه ی سی و پنجم
Expand جلسه ی سی و ششم جلسه ی سی و ششم
Expand <span class="HFormat">فصل 25: </span>تحقیق در حركت كمّی فصل 25: تحقیق در حركت كمّی
Expand <span class="HFormat">فصل 26: </span>براهین دیگر بر حركت جوهری فصل 26: براهین دیگر بر حركت جوهری
Expand <span class="HFormat">فصل 27: </span>رد استدلال شیخ و دیگران بر اینكه حدوث صور جوهری به سبب حركت نیست فصل 27: رد استدلال شیخ و دیگران بر اینكه حدوث صور جوهری به سبب حركت نیست
Expand <span class="HFormat">فصل 28: </span>تأكید بر حركت در جواهر طبیعی فصل 28: تأكید بر حركت در جواهر طبیعی
Expand <span class="HFormat">فصل 29: </span>ویژگیهای حركت وضعی مستدیرفصل 29: ویژگیهای حركت وضعی مستدیر
Expand متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس) متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس)
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
 
مرحوم آخوند بعد عبارتی نقل می كند كه به عقیده ی ایشان حاكی از آن است كه بویی از حركت جوهری به مشام گوینده ی آن رسیده است. عبارت چنین آغاز می شود: «و بهذا یعلم أن النفس لیست بمزاج» كه اشاره به همان مسئله ی معروفی است كه مورد
مجموعه آثار شهید مطهری . ج11، ص: 390
اختلاف روحیون و مادیون است كه آیا نفس انسان حاصل تركیب اجزاء مادی است یا نه. می گویند نفس یعنی حیات، و حیات هم حاصل تركیب اجزاء مادی است.

یكی از مسائلی كه در باب نفس خواهند گفت این است كه چون می گویند ماده در سیلان است و هیچ جزئش در دو آن باقی نیست بنابراین مزاج كه یك كیفیت مادی و تابع خود ماده است امری سیال است و به صورت یك امر باقی و مستمر در طبیعت نیست. آن شخص می گوید ما در خودمان یك وجود باقی و مستمر را احساس می كنیم. من به خودم علم حضوری دارم و به علم حضوری و شهودی درك می كنم كه همان حقیقتی هستم كه در بیست سال یا پنجاه سال پیش بودم. پس من خودم یك امر مستمر هستم ولی مزاج محال است كه استمرار داشته باشد و دائماً در حال سیلان است. اگر نفس عین مزاج می بود عین سیلان بود و من نمی توانستم وجود خودم را به صورت یك امر مستمر احساس كنم. تا اینجا خیلی ارتباطی به بحث ما ندارد.

بعد آن شخص گفته است كه ما اگرچه دائماً در حال تغییر هستیم ولی یك موجود باقی هستیم. از این مطلب كه نفس یك جوهر باقی است اگرچه دائماً در حال تغییر است، چنین بر می آید كه بوی حركت جوهری به مشام گوینده ی آن رسیده است. مرحوم آخوند همچنین می گوید این مسئله كه نفس، مزاج نیست آنقدر برهان دارد كه احتیاجی به این حرفها نیست.

این سخن كه «نفس در عین اینكه باقی است متغیر است» به چه معناست و آیا حاوی تناقض نیست؟ پاسخ این است كه نفس برخلاف عقل كه یك حقیقت مجرد است یك حقیقت نیمه مادی و نیمه مجرد است، یعنی پایی در ماده دارد و سری بیرون از ماده. نفس از آن جهت كه در ماده است متغیر است و از آن جهت كه بیرون از ماده است ثابت است. پس در اینجا تناقضی نیست. این یك مطلب داخل پرانتز بود و حال به «تنبیهٌ و توضیحٌ» می پردازیم.

کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است