در
کتابخانه
بازدید : 498338تاریخ درج : 1391/03/21
Skip Navigation Links.
شناسه کتاب
Collapse <span class="HFormat">مرحله ی هفتم</span>مرحله ی هفتم
Expand <span class="HFormat">فصل 10: </span>حركت و سكون فصل 10: حركت و سكون
Expand <span class="HFormat">فصل 11: </span>تحقیق درباره ی چگونگی وجود حركت فصل 11: تحقیق درباره ی چگونگی وجود حركت
Expand <span class="HFormat">فصل 12: </span>اثبات محرك اول فصل 12: اثبات محرك اول
Expand <span class="HFormat">فصل 13: </span>پاسخ اشكالات مربوط به اصل نیازمندی متحرك به محرك فصل 13: پاسخ اشكالات مربوط به اصل نیازمندی متحرك به محرك
Expand <span class="HFormat">فصل 14: </span>تقسیمات قوه ی محركه و اثبات محرك عقلی فصل 14: تقسیمات قوه ی محركه و اثبات محرك عقلی
Expand <span class="HFormat">فصل 15</span>امر مفارق، فاعل مستقیم حركات در طبیعت نیست فصل 15امر مفارق، فاعل مستقیم حركات در طبیعت نیست
Expand <span class="HFormat">فصل 16: </span>هر حادثی مسبوق به قوه و ماده است فصل 16: هر حادثی مسبوق به قوه و ماده است
Expand <span class="HFormat">فصل 17: </span>تقدم فعل بر قوه فصل 17: تقدم فعل بر قوه
Expand <span class="HFormat">فصل 18: </span>آیا موضوع حركت جسم است؟ فصل 18: آیا موضوع حركت جسم است؟
Expand <span class="HFormat">فصل 19: </span>حكمت مشرقی فصل 19: حكمت مشرقی
Expand <span class="HFormat">فصل: 20</span>اثبات طبیعت برای متحرك و اینكه طبیعت مبدأ قریب همه حركات است فصل: 20اثبات طبیعت برای متحرك و اینكه طبیعت مبدأ قریب همه حركات است
Expand <span class="HFormat">فصل 21: </span>كیفیت ربط متغیر به ثابت فصل 21: كیفیت ربط متغیر به ثابت
Expand <span class="HFormat">فصل 22: </span>نسبت حركت با مقولات فصل 22: نسبت حركت با مقولات
Expand <span class="HFormat">فصل 23: </span>حركت در چه مقولاتی واقع می شود و در چه مقولاتی واقع نمی شود؟ فصل 23: حركت در چه مقولاتی واقع می شود و در چه مقولاتی واقع نمی شود؟
Expand <span class="HFormat">فصل 24</span>تحقیق در وقوع حركت در مقولات پنجگانه فصل 24تحقیق در وقوع حركت در مقولات پنجگانه
Collapse <span class="HFormat">فصل 25: </span>تحقیق در حركت كمّی فصل 25: تحقیق در حركت كمّی
Expand جلسه ی سی و هفتم جلسه ی سی و هفتم
Expand جلسه ی سی و هشتم جلسه ی سی و هشتم
Collapse جلسه ی سی و نهم جلسه ی سی و نهم
راه اول در توجیه بقای موضوع
نحوه ی جزء بودن ماده برای جسم
رابطه ی ماده با جنس و صورت با فصل
اعتبار بشرط لا و اعتبار لابشرط
مثالی از آیت اللّه بروجردی
راه دوم برای توجیه بقای موضوع
نقدی بر كلیات خمس بر مبنای نظریه ی «فصل اخیر»
تشكیك تبعی ماهیت
راه سوم برای توجیه بقای موضوع
Expand جلسه ی چهلم جلسه ی چهلم
Expand جلسه ی چهل و یكم جلسه ی چهل و یكم
Expand <span class="HFormat">فصل 26: </span>براهین دیگر بر حركت جوهری فصل 26: براهین دیگر بر حركت جوهری
Expand <span class="HFormat">فصل 27: </span>رد استدلال شیخ و دیگران بر اینكه حدوث صور جوهری به سبب حركت نیست فصل 27: رد استدلال شیخ و دیگران بر اینكه حدوث صور جوهری به سبب حركت نیست
Expand <span class="HFormat">فصل 28: </span>تأكید بر حركت در جواهر طبیعی فصل 28: تأكید بر حركت در جواهر طبیعی
Expand <span class="HFormat">فصل 29: </span>ویژگیهای حركت وضعی مستدیرفصل 29: ویژگیهای حركت وضعی مستدیر
Expand متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس) متن اسفار (همراه توضیحات استاد هنگام تدریس)
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
 
تا اینجا ما در باب ملاك بقای موضوع دو مطلب را بیان كردیم. یكی اینكه هیولی باقی است به بقای صورةٌ مّا، كه مراد از «صورةٌ مّا» همان صورتهای متوسط است كه فردش عوض می شود و فرد دیگر می آید، همانها كه به یك اعتبار ماده اند و به یك اعتبار صورت.

مطلب دوم این بود كه هیولی باقی است به بقای صورت اخیر و فصل اخیر.

بعد مرحوم آخوند كلمه ی «ایضاً» را آورده كه مشعر به این است كه می خواهد مطلب سومی را در باب ملاك بقای موضوع مطرح كند و آن این است كه می گوید ما قائل به مثالهای افلاطونی هستیم (ایشان تعبیر به مثالهای افلاطونی نمی كند ولی مقصود همان است) و معتقدیم كه هر حقیقتی و هر نوعی در عالم ماده و طبیعت، ظلّ یك حقیقت دیگری در عالم ماورای طبیعت است كه نسبت ایندو نسبت ظل و ذی ظل و نسبت «فی ء» و شی ء است. ما ایندو را نباید دو امر جداگانه فرض كنیم، بلكه مثل دو چهره از شی ء واحد است، به این معنا كه همه ی حقایق عالم، یك وجهه ی ثابت و یك وجهه ی متغیر دارند. وجهه ی ثابتشان همان وجهه ی غیبی و ملكوتی یا
مجموعه آثار شهید مطهری . ج11، ص: 476
افلاطونی است و وجهه ی متغیرشان، وجهه ی مادی و طبیعی است. بنابراین هر چیزی در آنِ واحد، هم زایل است و هم باقی؛ از وجهه ی مادی متصرم، زایل و غیر باقی است و از وجهه ی غیرمادی باقی است.

حال ببینیم اصلاً ما چرا نیاز به موضوع داریم؟ برای اینكه اگر موضوع در كار نباشد، وحدتی محفوظ نیست. مرحوم آخوند می گوید این وحدت محفوظ است و ضرورتی ندارد كه یك امر مادی این وحدت را حفظ كند. بنابراین اگر از جنبه ی مادی هیچ وحدتی هم در كار نباشد باز مشكلی پیش نمی آید زیرا از جنبه ی غیرمادی، وحدت و تشخص محفوظ است. در واقع این طور است كه ما موضوع را هیولی در نظر می گیریم. حال اگر صورةٌ مّا نتواند هیولی را بشخصیته محفوظ نگه دارد و اگر فصل اخیر نتواند هیولی را بشخصیته محفوظ نگه دارد، آن عقل مجرد و مثال می تواند حافظ وحدت و شخصیت باشد، نه از این باب كه حافظ وحدت، چیز دیگری باشد بلكه از این جهت كه همین شی ء یك نحو وجود باقی در عالم دیگر دارد و همان نحوه ی وجود باقی در عالم دیگر، كافی است برای اینكه حافظ وحدت باشد. این هم بیان دیگری برای بقای موضوع در حركت جوهری است. بیان چهارمی هم هست كه در جلسه ی بعد توضیح می دهیم.
مجموعه آثار شهید مطهری . ج11، ص: 477
کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است